ความเป็นมาของชุดไทยพระราชนิยม

             ในพ.ศ.๒๕๐๓ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง โดยเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ไปทรงเยือนสหรัฐอเมริกาและประเทศต่างๆ ในทวีปยุโรป เพื่อทรงเจริญสัมพันธไมตรี

             สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงตระหนักถึงบทบาทของพระองค์ในฐานะพระราชินีแห่งราชอาณาจักรไทย ซึ่งเปรียบเสมือนตัวแทนของสตรีไทยทั้งชาติ และทรงเล็งเห็นว่าในเวลานั้น สตรีไทยยังไม่มีแบบแผนของชุดประจำชาติที่แน่นอน จึงทรงพระราชดำริให้ออกแบบตัดเย็บชุดไทยที่แสดงถึงเอกลักษณ์ความเป็นไทยอย่างแท้จริง เพื่อทรงในการเสด็จพระราชดำเนินไปทรงเจริญสัมพันธไมตรีกับนานาประเทศ

            ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ผู้เชี่ยวชาญทำการศึกษาธรรมเนียมการแต่งกายของสตรีไทยในราชสำนักโบราณ เพื่อนำมาผสมผสานกับวิธีการตัดเย็บที่ทำให้สะดวกในการสวมใส่และเหมาะสมกับยุคสมัย แต่ยังคงรักษาความเป็นไทยได้อย่างกลมกลืนและสง่างาม ทรงพระราชวินิจฉัยและทรงแนะนำให้ปรับปรุงรูปแบบจนได้ ๕ แบบ ต่อมาทรงพระราชดำริเพิ่มเติมอีก ๓ แบบ รวมทั้งสิ้น ๘ แบบ

           สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ท่านผู้หญิงมณีรัตน์ บุนนาค พระมาตุจฉาซึ่งเป็นนางสนองพระโอษฐ์ ตั้งชื่อชุดไทยพระราชนิยมทั้งหมด โดยนำชื่อพระที่นั่ง พระตำหนัก และสถานที่สำคัญต่างๆ ในพระบรมมหาราชวังและพระราชวังดุสิต มาเป็นชื่อเฉพาะของชุดไทยตามโอกาสและลักษณะการใช้งาน ได้แก่ ชุดไทยเรือนต้น ชุดไทยจิตรลดา ชุดไทยอมรินทร์ ชุดไทยบรมพิมาน ชุดไทยดุสิต ชุดไทยจักรี ชุดไทยศิวาลัย และชุดไทยจักรพรรดิ

            หลังจากนั้น ได้พระราชทานพระราชานุญาตให้สตรีไทยทั่วไปสามารถนำไปเป็นแบบอย่างในการตัดเย็บสวมใส่ จนชุดไทยดังกล่าวได้รับความนิยมมาก มีผู้โดยเสด็จใส่กันอย่างแพร่หลาย เป็นที่รู้จักกันในชื่อ “ชุดไทยพระราชนิยม” ซึ่งกลายเป็นต้นแบบชุดประจำชาติของสตรีไทยที่นำไปใส่กันในงานพิธีสำคัญต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นงานรัฐพิธี งานหมั้น งานแต่งงาน งานบุญ ฯลฯ และยังใช้เป็นชุดประจำชาติสำหรับสตรี ซึ่งเป็นตัวแทนของประเทศในการเข้าประกวดความงามระดับโลก นอกจากนี้ ชุดไทยพระราชนิยมยังเป็นต้นแบบที่นำไปออกแบบเพิ่มเติมเป็นชุดเครื่องแบบของเจ้าหน้าที่องค์กรต่างๆ ที่ต้องการแสดงเอกลักษณ์ความเป็นไทยอีกด้วย