เลือกตั้ง

การเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550 มาตรา 99 วรรคสอง

บัญญัติให้ “ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งอยู่นอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน หรือมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตเลือกตั้งเป็นเวลาน้อยกว่าเก้าสิบวันนับถึงวันเลือกตั้ง หรือมีถิ่นที่อยู่นอกราชอาณาจักรย่อมมีสิทธิออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้ง ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือก ตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา ”

คณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือ กกต.จึงได้มอบหมายให้กระทรวงการต่างประเทศจัดการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร เนื่องจากกระทรวงฯ เป็นหน่วยงานหลักที่มีข้าราชการประจำการอยู่ในต่างประเทศ(สถานเอกอัครราชทูต หรือสถานกงสุลใหญ่) ซึ่งมีภารกิจหน้าที่ในการดูแล และให้การคุ้มครองช่วยเหลือคนไทยในต่างประเทศอยู่แล้ว

เพื่อจัดการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร กระทรวงการต่างประเทศได้จัดตั้ง “ศูนย์ประสานงานการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร” ขึ้นภายใต้กรมการกงสุล เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2541 เพื่อเป็นหน่วยประสานงานระหว่างสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง หน่วยงานภายในประเทศที่เกี่ยวข้องกับสถานเอกอัครราชทูต หรือสถานกงสุลใหญ่ ในเรื่องการบริหาร และจัดการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรศูนย์ประสานงานการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร

ผู้ทีี่มีถิ่นที่อยู่นอกราชอาณาจักร เช่น ไปทำงานไปศึกษาต่อ หรือ ผู้ที่จะเดินทางไปต่างประเทศในช่วงที่ใกล้จะมีการเลือกตั้ง และไม่สามารถกลับมาทันใช้สิทธิเลือกตั้งภายในประเทศ ถ้าประสงค์จะขอใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร ต้องลงทะเบียนขอใช้สิทธิตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กำหนด 

คุณสมบัติของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

  • เป็นผู้มีสัญชาติไทย หริือมีสัญชาติไทยโดยการเปลี่ยนสัญชาติมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี
  • เป็นผู้มีอายุไม่ต่ำกว่า 18 ปีบริบูรณ์ ในวันที่ 1 มกราคม ของปีที่มีการเลือกตั้ง
  • เป็นผู้มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตเลือกตั้งมาแล้วไม่น้อยกว่า 90 วัน นับถึงวันเลือกตั้ง
  • มีถิ่นที่อยู่นอกราชอาณาจักร และได้แจ้งความประสงค์ขอลงทะเบียนเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรแล้ว

วิธีการลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร

  • กรอกคำร้องขอใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรด้วยตนเอง หรือส่งไปยังสถานเอกอัครราชทูต หรือสถานกงสุลใหญ่ ที่รับผิดชอบดูแลในเขตของท่านทางไปรษณีย์หรือทางโทรสาร (Fax) กรอกข้อมูลในแบบคำร้องฯให้ครบถ้วน (กรุณาเขียนตัวบรรจง) พร้อมให้
    เบอร์ติดต่อกลับ เพื่อเจ้าหน้าที่จะได้สามารถติดต่อท่านได้ เมื่อพบปัญหาในการลงทะเบียนฯ พร้อมแนบสำเนาหนังสือเดินทาง หรือ
    สำเนาบัตรประชาชน **ไม่สามารถลงทะเบียน Online ได้**
  • ผู้ที่เคยลงทะเบียนเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรไว้กับ สถานเอกอัครราชทูต หรือ สถานกงสุลใหญ่ แล้ว หากมีการเปลี่ยนแปลงที่อยู่
    หมายเลขโทรศัพท์ กรุณาแจ้งให้สถานเอกอัครราชทูต หรือ สถานกงสุลใหญ่ ทราบด้วย
  • รายชื่อสถานเอกอัครราชทูต หรือ สถานกงสุลใหญ่ของไทยในจีนที่สามารถลงทะเบียนฯ ได้ มีดังนี้
  • สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงปักกิ่ง
  • สถานกงสุลใหญ่ ณ นครเซี่ยงไฮ้
  • สถานกงสุลใหญ่ ณ นครกวางโจว
  • สถานกงสุลใหญ่ ณ นครคุณหมิง
  • สถานกงสุลใหญ่ ณ นครเฉิงตู
  • สถานกงสุลใหญ่ ณ นครหนานหนิง
  • สถานกงสุลใหญ่ ณ นครซีอาน
  • สถานกงสุลใหญ่ ณ เมืองเซี่ยเหมิน
  • สถานกงสุลใหญ่ ณ เมืองฮ่องกง

การแจ้งเหตุที่ไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้งได้

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรแต่ไม่ไปใช้สิทธิฯ นั้น ต้องแจ้งเหตุจำเป็นทีทำให้ไมอาจไปใช้สิทธิเลือกตั้งได้ โดยทำเป็นหนังสือยื่นต่อเอกอัครราชทูตหรือกงงสุลใหญ่ด้วยตนเอง หรือทางไปรษณีย์ หรือทางโทรสาร หรือทำหนังสือมอบหมายให้ผู้อื่นดำเนินการดังกล่าวแทน ภายใน 7 วันก่อนการเลือกตั้ง หรือภายใน 7 วันนับแต่วันเลือกตั้ง

ผู้ไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งและมิได้แจ้งเหตุ จะต้องเสียสิทธิ 3 ประการ ดังนี้

  • สิทธิยื่นคำร้องคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภา
  • สิทธิสมัครรับเลือกตั้งและสิทธิได้รับการเสนอชื่อเข้ารับการสรรหาเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา สมาชิกสภาท้องถิ่น และผู้บริหารท้องถิ่น
  • สิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นกำนัน และผู้ใหญ่บ้านตามกฎหมายว่าด้วยลักษณะปกครองท้องถิ่น